داود بن علينقى وزير وظايف
72
سفرنامه ميرزا داوود وزير وظايف ( فارسى )
دره ديگر است كشيدهاند ، پلى از آهن است و هر كس عبور مىكند پياده ده « ياره » ، سواره بيست « ياره » ، حمال بيست « ياره » ، ارّابه دو قروش ، كه قروش تقريباً يك قران و هر چهل « ياره » يك قروش است مىدهند ، روزى چهار صد ليره اجاره اين يك پل است ، پل ديگر هم هست ، اما در « بحبوحه » « 1 » نيست ، طراده هم كار مىكند ، شهر بسيار بزرگى است ، در حقيقت به همه روى زمين وصل است ، از يك طرف به « آسيا » وصل است و از يك طرف به « اروپا » ، در اين فصل كه آخر « جدى » « 2 » است بادنجانهاى بسيار خوب ، كدوى خوب ، پرتقال و نارنگىهاى زياد ، خيلى ارزان ، نرخ همه چيز با اين اوقات « مشهد » خيلى كم تفاوت دارد ، گوشت به حساب مَنِ تبريز هفت قران ، روغن دو تومان ، برنج هشت قران ، نان سه قران است ، گدا هم خيلى است ، اما نه به قدر « مشهد » ، ولى اصرارشان بيشتر از گداهاى « مشهد » است ، مساجد زياد دارد ، مختلف مىگويند ، تا دوازده هزار هم مىگويند و بعيد نيست ، بهترين مساجد او « اياز صوفيه » يا « ايازصفيه » و « جامع سلطان احمدخان » و « جامع حميدى » و « جامع سلطان بايزيد » است . مسجد اياصوفيه « ايا صفيه » « 3 » مسجدى خيلى بزرگ است ، از تعريف خارج است ، و همه مورخين تعريف او را نوشتهاند ، رفتم وقت نماز عصر بود ، اقتدا كردم ، امام جماعت آن سيدى با ريش سفيد خوش سيما بود ، بعد از نماز طفلى دوازده سيزده سالهء خوش سيما ، به لحن خوش تلاوت سوره مباركه يس كرده ، به قدرى خوب تلاوت [ كرد ] كه بى اختيار نشستم و گريه كردم ، رفتم گوشهاى كه نماز خود را بخوانم ، « حاجى قاسم عرب » كه همراه بود ، خيلى مىترسيد كه من به طريق اهل شيعه نماز كنم ، اعتنا نكرده نماز خود را خواندم ،
--> ( 1 ) - ميان يا وسط چيزى ، ميان خانه . ( 2 ) - دهمين ماه فلكى مطابق با دى ماه . ( 3 ) - مسجد ايا صوفيه ، مسجد معروفى است در استانبول كه در قديم كليسايى بوده به نام « صوفيهء قديسه » كهسپس به دنبال فتح استانبول به مسجد جامع تبديل شد ، در متن « اياز صوفيه » نوشته شده است .